Hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng: Góc nhìn thực tiễn – CNC

Hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng

Góc nhìn thực tiễn từ pháp lý, quản lý hợp đồng và tư vấn chi phí

Trong những tháng đầu năm 2026, thị trường xây dựng Việt Nam đang chứng kiến một giai đoạn biến động mạnh hiếm thấy.

Từ chiến sự và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đứt gãy chuỗi cung ứng, giá nhiên liệu leo thang, cho đến áp lực giải ngân đầu tư công và nhu cầu hạ tầng tăng cao – tất cả đang tạo ra các cú sốc dây chuyền tác động trực tiếp đến chi phí và tiến độ của các dự án xây dựng.

Giá dầu diesel tăng mạnh. Giá thép, xi măng, nhựa đường và vật liệu đầu vào liên tục điều chỉnh. Chi phí logistics và vận chuyển gia tăng đáng kể. Nhiều giả định thương mại vốn được xem là “hợp lý” tại thời điểm đấu thầu giờ đây không còn đúng nữa.

Điều đáng chú ý là: phần lớn các dự án không phải “không thể thực hiện”.

Công trình vẫn có thể thi công. Dự án vẫn có thể hoàn thành. Nhưng:

chi phí thực tế đã vượt rất xa dự toán ban đầu;
tiến độ trở nên khó khả thi;
và cân bằng thương mại của hợp đồng đang bị phá vỡ nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, vấn đề hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng đang trở thành một trong những chủ đề được quan tâm nhiều nhất hiện nay trong cộng đồng:

Chủ đầu tư;
Nhà thầu;
Quản lý hợp đồng;
Đội ngũ quản lý thương mại;
Đơn vị tư vấn;
và giới pháp lý xây dựng.

Khi “rủi ro thương mại thông thường” không còn bình thường nữa

Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với các câu hỏi khó:

Giá vật liệu tăng có phải là bất khả kháng?
Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015 có áp dụng được không?
Nhà thầu có thể yêu cầu điều chỉnh hợp đồng không?
Chủ đầu tư nên xử lý như thế nào để vừa bảo vệ ngân sách vừa giữ tiến độ?
Một khiếu nại tăng giá cần những hồ sơ gì?
Nếu không đạt được đồng thuận thì tranh chấp sẽ đi về đâu?

Đây không còn là những câu hỏi mang tính học thuật. Đó là những vấn đề đang diễn ra mỗi ngày tại:

các dự án hạ tầng;
EPC;
năng lượng;
sân bay;
giao thông;
đầu tư công;
và các dự án xây dựng quy mô lớn.

Bộ Xây dựng trong Văn bản số 5026/BXD-KTQLXD ngày 03/04/2026 cũng đã ghi nhận thực trạng này khi cho rằng tại nhiều dự án:

chi phí thực tế đã lệch đáng kể so với đơn giá dự thầu;
tiến độ không còn khả thi theo kế hoạch ban đầu;
và một số giả định thương mại của hợp đồng không còn phù hợp.

Tiếp đó, nhiều công điện, nghị quyết và văn bản chỉ đạo của Chính phủ cũng liên tục được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn liên quan đến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng và tiến độ đầu tư công.

Trong bối cảnh đó, việc hiểu đúng bản chất của:

“Bất khả kháng”;
“Hoàn cảnh thay đổi cơ bản”;
và “cân bằng thương mại của hợp đồng”

đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng có thực sự khác bất khả kháng?

Đây là một trong những vấn đề được tranh luận nhiều nhất hiện nay trong ngành xây dựng.

Trên thực tế, không ít doanh nghiệp đang có xu hướng: “gọi mọi biến động lớn là bất khả kháng”.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, “Bất khả kháng” và “Hoàn cảnh thay đổi cơ bản” là hai cơ chế hoàn toàn khác nhau.

Nếu bất khả kháng thường gắn với: việc hợp đồng không thể thực hiện được thì hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng lại liên quan đến:

việc hợp đồng vẫn có thể thực hiện,
nhưng việc tiếp tục thực hiện theo điều kiện ban đầu có thể làm mất nghiêm trọng cân bằng thương mại giữa các bên.

Đây cũng chính là lý do Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015 đang được nhắc đến ngày càng nhiều trong:

các cuộc đàm phán;
khiếu nại tăng giá;
Ban xử lý tranh chấp;
và tranh chấp xây dựng.

Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là: nhiều doanh nghiệp biết đến Điều 420, nhưng chưa thực sự hiểu đúng cách áp dụng.

Một sự kiện không chỉ nói về pháp luật – mà nói về cách thị trường thực sự đang vận hành

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn đó, CNC phối hợp cùng các chuyên gia trong lĩnh vực:

pháp lý;
quản lý hợp đồng;
và tư vấn quản lý chi phí

tổ chức sự kiện chuyên đề:

“Hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng – Góc nhìn thực tiễn từ pháp lý, quản lý hợp đồng và tư vấn chi phí”

Điểm khác biệt của chương trình nằm ở việc:

đây không phải một seminar lý thuyết đơn thuần.

Thay vào đó, chương trình được xây dựng như một diễn đàn thực tiễn đa chiều, nơi các vấn đề sẽ được nhìn nhận từ:

góc độ pháp lý;
góc độ vận hành dự án;
góc độ khiếu nại & quản lý hợp đồng;
góc độ dữ liệu chi phí;
và góc độ thương mại của hợp đồng.

Nói cách khác, chương trình không chỉ bàn về “điều luật”, mà tập trung vào việc: doanh nghiệp thực sự nên làm gì khi hợp đồng bắt đầu mất cân bằng.

Những góc nhìn thực tiễn sẽ được chia sẻ tại chương trình

Góc nhìn pháp lý: Điều 420 thực sự được hiểu như thế nào?

Mặc dù Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015 đã tồn tại gần 10 năm, nhưng trên thực tế:

rất nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa “Bất khả kháng” và “Hoàn cảnh thay đổi cơ bản”;
hoặc xem Điều 420 đơn thuần là cơ chế “xin tăng giá”.

Trong khi đó, bản chất của Điều 420 lại nằm ở:

việc tái cân bằng hợp đồng.

Đây là điểm sẽ được phân tích sâu tại chương trình:

Khi nào biến động giá chỉ là rủi ro thương mại thông thường?
Khi nào có thể coi là hoàn cảnh thay đổi cơ bản?
Điều kiện áp dụng thực sự là gì?
Nghĩa vụ chứng minh nằm ở đâu?
Và vì sao rất nhiều claim thất bại dù chi phí thực tế tăng mạnh?

Góc nhìn quản lý hợp đồng: Vì sao nhiều claim không thành công?

Trong thực tế dự án, vấn đề thường không nằm ở việc:

“chi phí có tăng hay không.

Mà nằm ở:

“có chứng minh được hay không”.

Rất nhiều hồ sơ yêu cầu điều chỉnh hợp đồng hiện nay gặp khó khăn do:

thiếu baseline;
thiếu dữ liệu thị trường;
không chứng minh được tác động thực tế;
không chứng minh được biện pháp hạn chế thiệt hại;
hoặc không kết nối được giữa biến động thị trường và mất cân bằng thương mại của hợp đồng.

Từ góc nhìn quản lý hợp đồng và vận hành dự án, chương trình sẽ chia sẻ:

cách tiếp cận claim hiệu quả;
logic chuẩn bị hồ sơ;
chiến lược đàm phán;
và các bài học thực tiễn từ phía nhà thầu.

Góc nhìn tư vấn chi phí: Dữ liệu đang trở thành “vũ khí” quan trọng nhất

Một trong những thay đổi lớn nhất của thị trường hiện nay là:

dữ liệu giá cả và dữ liệu thị trường đang trở thành yếu tố quyết định trong các yêu cầu điều chỉnh hợp đồng.

Tại chương trình, người tham dự sẽ được chia sẻ:

xu hướng biến động giá vật liệu;
ảnh hưởng của giá nhiên liệu đến chi phí thi công;
cách xác định mức độ tác động thực tế;
và cách các đơn vị tư vấn chi phí đánh giá tính hợp lý của các yêu cầu điều chỉnh.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh:

kiểm toán;
chủ đầu tư;
cơ quan quản lý;
và các ban xử lý tranh chấp/trọng tài

ngày càng yêu cầu mức độ chứng minh cao hơn.

TS. Nguyễn Thị Hoa là giảng viên Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 9/2019 trong đó bà giảng dạy và nghiên cứu chủ yếu về luật kinh doanh quốc tế, pháp luật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế ngoài toà án.

Từ 2010-8/2019, Bà Hoa cũng đã từng làm việc tại Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh và công việc chủ yếu của Bà nổi bật liên quan đến tư vấn pháp lý đối với các lĩnh vực như: Pháp luật về hợp đồng, luật xây dựng, luật đầu tư, giải quyết tranh chấp quốc tế, thúc đẩy phát triển hoạt động trọng tài thương mại; công nhận và thi hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài tại Việt Nam.

Bà Hoa cũng đã bảo vệ suất sắc Luận án tiến sĩ tại Trường Đại học Panthéon-Assas Paris II tại Cộng Hoà Pháp vào tháng 8/20218 về chủ đề “Thủ tục giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng quốc tế có sử dụng hợp đồng mẫu FIDIC”. Ngoài ra, Bà Hoa cũng có kinh nghiệm làm việc cho công ty Luật chuyên về lĩnh vực pháp luật xây dựng tại Paris, Pháp từ tháng 8-12/2018. Từ 2020-2022, Bà Hoa cũng đã tham gia nhóm nghiên cứu với tư cách là thư ký khoa học cho đề tài cấp nhà nước về “phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” được tài trợ bởi Quỹ phát triển khoa học và Công nghệ (NAFOSTED) cho đề tài số 505.01-2020.02 do Giáo sư Đỗ văn Đại làm chủ nhiệm.

Năm 2021-2023, bà đã hoàn thành đề tài cấp trường với tư cách là chủ nhiệm đề tài về “Bên thứ ba trong pháp luật trọng tài thương mại”. Thêm vào đó, Bà cũng có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín quốc tế về chủ đề giải quyết tranh chấp bằng trọng tài trong lĩnh vực xây dựng quốc tế. Ngoài ra, bà Hoa cũng có kinh nghiệm thực tế với tư cách là chuyên gia cho tranh chấp được đưa ra giải quyết bằng trọng tài quốc tế.

Kể từ tháng 4 năm 2022, bà cũng được mời làm phản biện cho Tạp chí khoa học quốc tế có uy tín về Pháp lý và Giải quyết Tranh chấp trong Kỹ thuật và Xây dựng (trong danh mục trên Scopus – xếp hạng Q1 năm 2020–2024) của Hiệp hội Kỹ thuật Xây dựng Hoa Kỳ.

Bà Hoa hiện cũng là thành viên Ban Chấp hành Hội Luật Xây dựng Việt Nam. Năm 2023, Bà Hoa cũng có kinh nghiệm làm nhân chứng chuyên gia cho vụ tranh chấp hợp đồng được đưa ra giải quyết tại Trung tâm trọng tài quốc tế Singapore (SIAC).

Trong sự kiện lần này, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoa sẽ mang đến góc nhìn học thuật và pháp lý chuyên sâu về:

sự khác biệt giữa bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản;
điều kiện áp dụng;
logic lập pháp của Điều 420;
và cách quy định này được nhìn nhận trong tương quan với thông lệ quốc tế.

Ông Bùi Trương Minh Lộc

Ông Lộc có 13 năm kinh nghiệm thực chiến trong ngành xây dựng, từng đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý trọng yếu tại các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam với vai trò đa dạng từ Tổng thầu đến Chủ đầu tư phát triển dự án.

Với nền tảng kiến thức song bằng về Kỹ thuật và Luật, thế mạnh nổi bật của ông là sự kết hợp chuyên sâu giữa chuyên môn kỹ thuật và tư duy pháp lý trong quản trị hợp đồng.

Vào tháng 6/2024, ông đã Chứng chỉ Quản lý Hợp đồng FIDIC (FIDIC Certified Contract Manager- FCCM) bởi FIDIC.

Trong quá trình công tác, ông đã tham gia điều hành nhiều loại hình dự án quy mô lớn từ khu dân cư, phức hợp cao tầng, nhà xưởng công nghiệp đến các công trình hạ tầng kỹ thuật và hàng không. Ông sở hữu chuyên môn dày dạn trong việc quản trị các phương thức triển khai dự án đa dạng như Thiết kế và Thi công (D&B), Đấu thầu thi công (Bid-Build) hay Cải tạo công trình.

Bên cạnh hoạt động chuyên môn tại doanh nghiệp, ông còn tích cực đóng góp cho cộng đồng nghề nghiệp với tư cách là Thành viên Ban Thường vụ Hội Luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN), góp phần thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực pháp lý và quản trị hợp đồng xây dựng tại Việt Nam.

Từ kinh nghiệm quản lý hợp đồng thực tiễn, Ông Bùi Trương Minh Lộc sẽ chia sẻ:

các khó khăn thực tế mà nhà thầu đang đối mặt;
cách tổ chức hồ sơ claim;
kinh nghiệm đàm phán;
và những “điểm đau” thường gặp trong quá trình xử lý biến động chi phí tại dự án.

Ông Ngô Quang Thành

Ông Ngô Quang Thành là kỹ sư dự toán và chuyên gia quản lý chi phí xây dựng với hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành xây dựng tại Việt Nam. Ông Thành đã tốt nghiệp Kỹ sư Xây dựng và Cử nhân Luật, đồng thời hoàn thành chương trình đào tạo nghề luật sư tại Học viện Tư pháp Việt Nam.

Anh đã được chứng nhận MRICS (Thành viên Viện thẩm định giá Hoàng gia Anh), thành viên SCLVN.

Hiện anh đang giữ vị trí Kỹ sư dự toán Cao cấp, trợ lý Giám đốc tại DLS Consultant (tiền thân là Arcadis Việt Nam).

Chuyên môn của ông bao gồm lập kế hoạch chi phí, quản lý đấu thầu và hợp đồng, kiểm soát chi phí xây dựng, đánh giá phát sinh, quyết toán và quản lý thanh toán cho các dự án dân dụng và công nghiệp quy mô lớn. Với nền tảng kỹ thuật kết hợp pháp lý, kinh nghiệm làm việc tại cả Chủ đầu tư và Tư vấn, ông mang đến thêm một góc nhìn trong quản lý chi phí và quản trị hợp đồng xây dựng.

Đại diện đơn vị tư vấn quản lý chi phí và đấu thầu hàng đầu Việt Nam, Ông Ngô Quang Thành sẽ mang đến góc nhìn từ dữ liệu thị trường và tư vấn chi phí:

đánh giá mức độ tác động chi phí;
phân tích biến động vật liệu;
xu hướng thị trường xây dựng;
và các phương pháp đánh giá tính hợp lý của yêu cầu điều chỉnh hợp đồng.

Luật sư Lê Thế Hùng

Luật sư Lê Thế Hùng sở hữu kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực Xây dựng và Bất động sản. Ông hiện dẫn dắt Nhóm Tranh tụng và Giải quyết Tranh chấp tại CNC – một hãng luật chuyên sâu tại Việt Nam, cung cấp hỗ trợ pháp lý cho các bên tham gia dự án, bao gồm Chủ đầu tư, Nhà thầu, Tư vấn, Nhà thầu phụ, Ngân hàng và các định chế tài chính, trong toàn bộ vòng đời phát triển dự án.

Ông thường xuyên hỗ trợ và đại diện Khách hàng trong các tranh chấp quốc tế tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), Trung tâm Trọng tài Quốc tế Singapore (SIAC), Trung tâm Trọng tài Thương mại Tp. Hồ Chí Minh (Tracent), Trung tâm Trọng tài Thương mại Miền Trung (MCAC) và nhiều Trung tâm Trọng tài quy chế khác tại Việt Nam.

Luật sư Hùng cũng thường tham gia trao đổi tại các tọa đàm do VIAC, Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN), Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh tổ chức.

Với những đóng góp của mình, trong hai năm liên tiếp từ 2024 tới 2025, Hãng xếp hạng tín nhiệm Luật sư Law.Asia đã liệt kê Luật sư Lê Thế Hùng vào nhóm 100 Luật sư có tầm ảnh hưởng lớn nhất Việt Nam

Là luật sư chuyên sâu về xây dựng, EPC, FIDIC và giải quyết tranh chấp quốc tế, Luật sư Lê Thế Hùng sẽ chia sẻ:

chiến lược pháp lý khi áp dụng Điều 420;
bản chất của “điều chỉnh và cân bằng hợp đồng”;
các sai lầm phổ biến trong claim tăng giá;
và cách tiếp cận giúp giảm thiểu tranh chấp nhưng vẫn bảo vệ được lợi ích thương mại của doanh nghiệp.

Người tham dự sẽ nhận được gì?

Chương trình được thiết kế theo hướng thực tiễn cao, tập trung vào:

“framework có thể áp dụng ngay tại dự án”.

Người tham dự sẽ có cơ hội tiếp cận:

✅ Framework đánh giá khả năng áp dụng hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng

Ví dụ:

Biến động có khách quan không?
Có xảy ra sau khi ký hợp đồng không?
Có thể lường trước không?
Ảnh hưởng đến cấu trúc chi phí và tiến độ ở mức nào?
Đã áp dụng mitigation chưa?

Đây là framework đặc biệt quan trọng đối với:

nhà thầu;
chủ đầu tư;
quản lý thương mại;
quản lý hợp đồng;
và đội ngũ pháp chế dự án.

✅ Checklist hồ sơ claim và chứng minh

Bao gồm:

baseline;
dữ liệu giá;
hồ sơ tác động;
hồ sơ giảm thiểu thiệt hại;
logic kết nối giữa biến động thị trường và mất cân bằng thương mại.

Đây cũng là một trong những yếu tố then chốt quyết định:

liệu yêu cầu áp dụng hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng có đủ sức thuyết phục hay không.

✅ Góc nhìn “contract rebalancing”

Một trong những insight quan trọng nhất của chương trình là:

Điều 420 không phải cơ chế “xin tăng giá”.

Mà là:

cơ chế tái cân bằng hợp đồng.

Điều này có nghĩa rằng giải pháp có thể bao gồm:

điều chỉnh tiến độ;
điều chỉnh dòng tiền;
thay đổi phân bổ rủi ro;
điều chỉnh phương thức thực hiện;
hoặc tái cấu trúc thương mại của hợp đồng.

✅ Góc nhìn giảm thiểu tranh chấp

Thay vì tiếp cận theo hướng:

“ai thắng – ai thua”,

chương trình hướng tới:

“làm thế nào để hợp đồng vẫn có thể tiếp tục vận hành”.

Đây là tư duy đặc biệt quan trọng đối với:

các dự án EPC;
dự án hạ tầng;
đầu tư công;
và các dự án có chu kỳ thực hiện dài.

Thông tin chương trình

Theo agenda chương trình:

14:00 – 14:15: Phát biểu khai mạc
14:15 – 14:45: Bất khả kháng vs Hoàn cảnh thay đổi cơ bản
14:45 – 15:15: Góc nhìn Nhà thầu
15:15 – 15:45: Góc nhìn Tư vấn quản lý chi phí
15:45 – 16:15: Góc nhìn Đơn vị tư vấn luật
16:15 – 16:45: Hỏi đáp & trao đổi thực tiễn

Hình thức tổ chức: Online & Offline.

Trong một thị trường biến động, hiểu đúng Điều 420 không còn là câu chuyện học thuật

Khi chiến sự, giá nhiên liệu, logistics và áp lực đầu tư công đồng thời tác động lên thị trường xây dựng, rất nhiều hợp đồng đang rơi vào trạng thái:

vẫn có thể tiếp tục thực hiện, nhưng không còn giữ được cân bằng thương mại như ban đầu.

Trong bối cảnh đó, việc hiểu đúng và áp dụng đúng quy định về hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng xây dựng không chỉ là vấn đề pháp lý, mà còn là câu chuyện của:

quản trị dự án;
quản lý rủi ro;
chiến lược thương mại;
và khả năng duy trì tính khả thi của dự án trong dài hạn.

Thông qua góc nhìn từ pháp lý, quản lý hợp đồng và tư vấn chi phí, chương trình được kỳ vọng sẽ mang đến:

các phân tích thực tiễn;
framework áp dụng;
kinh nghiệm xử lý claim và đàm phán;
cùng những bài học thực chiến từ thị trường

để doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá, ứng xử và xây dựng giải pháp phù hợp trước các biến động hiện nay.

Đăng ký tham gia chương trình

📌 Số lượng tham dự trực tiếp có giới hạn.
📌 Ban tổ chức ưu tiên xác nhận đăng ký sớm đối với:

chủ đầu tư;
nhà thầu;
đơn vị tư vấn;
quản lý hợp đồng/quản lý chi phí/quản lý thương mại;
và đội ngũ pháp lý dự án.

👉 Đăng ký tham gia chương trình tại đây:
LINK ĐĂNG KÝ: https://us06web.zoom.us/webinar/register/WN_nS9lB5b4RySqPVdctKN81g

Hoặc mã QR

📩 Hoặc liên hệ Ban tổ chức để được hỗ trợ thông tin chi tiết về chương trình và hình thức tham dự:

Email: trang.huynh@cnccounsel.com
Hotline: 094 756 6869

Chúng tôi rất mong được gặp gỡ và trao đổi cùng Quý Anh/Chị tại chương trình.

Lưu ý: Nội dung chương trình và bài viết mang tính chất chia sẻ học thuật và thực tiễn nghề nghiệp. Đây không phải là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ tình huống cụ thể nào. Việc áp dụng Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015 hoặc các cơ chế điều chỉnh hợp đồng cần được đánh giá dựa trên từng hợp đồng và hoàn cảnh thực tế cụ thể.