Ngày 05/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (“Luật THADS 2025“). Với 05 chương và 116 điều, Luật THADS 2025 được ban hành nhằm thể chế hóa chủ trương cải cách tư pháp của Đảng, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án dân sự, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh sau gần 17 năm thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2008.
So với Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (đã được sửa đổi, bổ sung), Luật THADS 2025 không chỉ hoàn thiện các quy định về kỹ thuật lập pháp mà còn có nhiều thay đổi mang tính nền tảng đối với mô hình tổ chức và phương thức thi hành án dân sự. Đáng chú ý, Luật mở rộng sự tham gia của khu vực ngoài nhà nước vào hoạt động thi hành án, tăng cường quyền chủ động của các chủ thể tham gia, đơn giản hóa một số thủ tục và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thi hành án.
Dưới đây là những điểm mới nổi bật của Luật THADS 2025 mà doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý.
Mở Rộng Phạm Vi Điều Chỉnh Và Đối Tượng Áp Dụng của Luật THADS 2025
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật THADS 2025 là việc mở rộng phạm vi điều chỉnh khi bổ sung quy định về sự tham gia của chủ thể thi hành án dân sự (“THADS”) ngoài nhà nước, gồm Văn phòng THADS và Thừa hành viên.
Luật mới bổ sung, quy định rõ hơn đối với một số loại quyết định được thi hành theo thủ tục THADS như: quyết định của Tòa án nhân dân tối cao được thi hành theo quy định của pháp luật; quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng bồi thường thiệt hại của Cơ quan điều tra, viện kiểm sát nhân dân, tòa án nhân dân theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên; quy định chi tiết phán quyết, quyết định của trọng tài thương mại bao gồm “phán quyết trọng tài” và “quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Hội đồng trọng tài” theo Luật Trọng tài thương mại; bổ sung điều khoản dự phòng “Bản án, quyết định khác được thi hành theo quy định của pháp luật” giúp chủ thể THADS có căn cứ thực hiện đối với các loại phán quyết mới phát sinh từ các luật chuyên ngành khác mà chưa được liệt kê cụ thể tại Điều 2, qua đó bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh giúp Luật THADS 2025 có tính “mở”, bảo đảm khả năng áp dụng đối với các loại bản án, quyết định mới được quy định trong các luật chuyên ngành mà không cần phải sửa đổi Luật THADS mỗi khi phát sinh một cơ chế giải quyết tranh chấp mới. Đồng thời, việc chính thức ghi nhận sự tham gia của Văn phòng THADS và Thừa hành viên cũng thể hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động thi hành án, từng bước giảm tải cho hệ thống cơ quan thi hành án nhà nước và mở rộng quyền lựa chọn của người dân, doanh nghiệp.
Không Còn Văn Phòng Thừa Phát Lại, Thừa Phát Lại
Theo quy định của Luật THADS 2025, thừa phát lại được đổi tên thành Thừa hành viên và Văn phòng thừa phát lại được đổi tên thành Văn phòng THADS, nhằm bảo đảm cách gọi phổ thông, dễ tiếp cận, phù hợp hơn với tính chất và phạm vi hoạt động THADS.
Văn phòng THADS được mở rộng thẩm quyền mới, bao gồm: ra quyết định thi hành án; đề nghị Tòa án xác định, phân chia và xử lý tài sản chung; yêu cầu tuyên bố giao dịch vô hiệu; và yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản thi hành án.
Ngoài ra, Luật THADS 2025 bổ sung thêm quyền của Thừa hành viên trong việc đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo đảm như phong tỏa tài khoản, tài sản gửi giữ; tạm ngừng giao dịch; tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc thay đổi hiện trạng tài sản.
Những thay đổi này không chỉ mang tính thay đổi tên gọi mà còn mở rộng đáng kể vai trò của khu vực ngoài nhà nước trong hoạt động thi hành án dân sự. Với việc được trao thêm nhiều thẩm quyền tố tụng và quyền áp dụng các biện pháp bảo đảm, Văn phòng THADS được kỳ vọng sẽ chủ động hơn trong quá trình tổ chức thi hành án, góp phần nâng cao tỷ lệ thi hành án thành công, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể cung cấp dịch vụ thi hành án.
Cơ Chế Phối Hợp Thi Hành Án Khi Các Đương Sự Lựa Chọn Đơn Vị Tổ Chức THADS Khác Nhau
Tại khoản 2 Điều 31 Luật THADS 2025 quy định “Trong cùng một bản án, quyết định mà các đương sự yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự, văn phòng thi hành án dân sự khác nhau tổ chức thi hành thì cơ quan thi hành án dân sự và văn phòng thi hành án dân sự có trách nhiệm phối hợp trong quá trình tổ chức thi hành án.”
Quy định này thể hiện rõ chủ trương mở rộng quyền tự quyết của đương sự trong việc lựa chọn chủ thể tổ chức thi hành án, phù hợp với định hướng xã hội hóa hoạt động THADS. Tuy nhiên, để cơ chế này vận hành hiệu quả, cần sớm có văn bản hướng dẫn về nguyên tắc phối hợp, phân định thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế xử lý khi phát sinh xung đột giữa các đơn vị tổ chức thi hành án nhằm bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong quá trình thi hành.
Rút Ngắn Thời Gian Chuyển Giao Bản Án Từ Tòa Án Sang Cơ Quan Thi Hành Án
Điều 33 Luật THADS 2025 đã rút ngắn một nửa thời gian Tòa án chuyển giao, gửi bản án, quyết định cho cơ quan THADS từ 30 ngày xuống 15 ngày kể từ ngày bản án, quyết định hoặc phần bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.
Việc rút ngắn thời hạn chuyển giao bản án từ 30 ngày xuống còn 15 ngày góp phần đẩy nhanh quá trình tổ chức thi hành án ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, hạn chế nguy cơ người phải thi hành án lợi dụng khoảng thời gian chờ chuyển giao để tẩu tán tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ thi hành án.
| Thời gian Chuyển giao, gửi bản án, quyết định và chủ động ra quyết định thi hành án | |
| Luật Thi Hành Án Dân Sự 2008 | Luật Thi Hành Án Dân Sự 2015 |
| 30 ngày | 15 ngày |
Về Việc Thi Hành Án Chưa Có Điều Kiện Thi Hành
Luật THADS 2025 quy định mới về việc “gửi lại yêu cầu thi hành án” trong trường hợp hết thời hạn 02 năm kể từ ngày có quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành án và đã xác minh điều kiện thi hành án theo quy định tại Khoản 3 điều 38 luật THADS 2025 mà không có thông tin mới về điều kiện thi hành án của người phải thi hành án, đương sự có quyền yêu cầu cơ quan THADS thi hành án trở lại.
Quy định mới giúp cân bằng quyền và lợi ích của các bên trong quan hệ thi hành án. Một mặt, cơ quan THADS không phải thực hiện xác minh điều kiện thi hành án kéo dài trong những vụ việc không có khả năng thi hành; mặt khác, người được thi hành án vẫn được bảo đảm quyền tiếp tục yêu cầu thi hành án khi có căn cứ cho thấy điều kiện thi hành án của người phải thi hành án đã thay đổi.
Bỏ Thủ Tục Cho Đương Sự Thỏa Thuận Về Mức Giảm Giá Sau Khi Tài Sản Bán Đấu Giá Không Thành
Khác với quy định tại Luật THADS 2008, yêu cầu Chấp hành viên phải thông báo và chờ đương sự thỏa thuận mức giảm giá tài sản trong 10 ngày kể từ ngày bán đấu giá không thành. Tại khoản 3 Điều 83 Luật THADS 2025 quy định mới cho phép Chấp hành viên chủ động ra quyết định giảm giá để tiếp tục đấu giá tài sản (Mức giảm giá vẫn theo quy định cũ là không quá 10% giá khởi điểm của lần đầu giá liền kề trước đó, từ sau lần giảm giá thứ hai trở đi mà tài sản đấu giá không thành thì người được thi hành án có quyền nhận tài sản để trừ vào tiền được thi hành án theo giá đã giảm lần sau cùng).
Việc bãi bỏ thủ tục lấy ý kiến đương sự trước mỗi lần giảm giá giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý tài sản thi hành án, hạn chế tình trạng kéo dài việc bán đấu giá do đương sự không hợp tác hoặc cố tình trì hoãn. Đây là một trong những sửa đổi hướng tới nâng cao hiệu quả xử lý tài sản và đẩy nhanh tiến độ thi hành án.
Rút Ngắn Thời Hạn Ưu Tiên Mua Tài Sản Thi Hành Án
Thời hạn ưu tiên mua tài sản thi hành án trước khi bán tài sản lần đầu đối với tài sản thuộc sở hữu chung hoặc trường hợp bản án, quyết định tuyên hoặc pháp luật quy định tổ chức, cá nhân được quyền ưu tiên mua tài sản là 03 tháng đối với bất động sản, 01 tháng đối với động sản; đối với những lần bán tài sản tiếp theo thì thời hạn là 15 ngày theo Luật THADS 2008.
Luật THADS 2025 tại khoản 1 Điều 83 đã giảm thời hạn xuống còn 15 ngày đối với bất động sản, 05 ngày làm việc đối với động sản; đối với những lần bán tài sản tiếp theo thì thời hạn là 03 ngày.
Việc rút ngắn thời hạn ưu tiên mua tài sản góp phần đẩy nhanh quá trình xử lý tài sản kê biên, hạn chế tình trạng tài sản bị “đóng băng” trong thời gian dài, đồng thời sớm thu hồi tiền để bảo đảm quyền lợi của người được thi hành án.
Bổ Sung Quy Định Về Cưỡng Chế Thi Hành Án
Luật THADS 2025 bổ sung quy định về việc: (i) Chấp hành viên được áp dụng một hoặc nhiều biện pháp cưỡng chế đồng thời, tùy theo tình huống cụ thể, tạo sự linh hoạt chủ động cho Chấp hành viên, và (ii) Trường hợp cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc hành vi khác nhằm trốn tránh việc thi hành án thì Thủ trưởng cơ quan THADS, Chấp hành viên có quyền áp dụng ngay biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế theo quy định, trong khi Luật THDS 2008 không quy định về các trường hợp này.
Quy định mới trao cho Chấp hành viên quyền chủ động áp dụng đồng thời nhiều biện pháp cưỡng chế và áp dụng ngay các biện pháp bảo đảm trong trường hợp khẩn cấp sẽ nâng cao hiệu quả ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản. Đây được xem là một trong những sửa đổi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng người phải thi hành án lợi dụng khoảng trống pháp lý để né tránh nghĩa vụ thi hành án.
Đẩy Mạnh Chuyển Đổi Số Trong THADS
Thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Luật THADS 2025 là lần đầu tiên quy định riêng về chuyển đổi số tại Điều 5. Đặc biệt, Luật công nhận giá trị pháp lý của thủ tục, hồ sơ, tài liệu điện tử trong THADS, cho phép thực hiện thủ tục trên môi trường số với giá trị tương đương văn bản giấy, đồng thời đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về an ninh mạng, an toàn dữ liệu và trách nhiệm pháp lý khi khai thác, sử dụng dữ liệu.
Việc lần đầu tiên ghi nhận giá trị pháp lý của hồ sơ, tài liệu điện tử và thủ tục thi hành án trên môi trường số là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hoạt động thi hành án dân sự. Quy định này không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục mà còn tạo nền tảng để xây dựng hệ thống thi hành án điện tử, tăng tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát đối với hoạt động của cơ quan thi hành án.
Xem thêm bài viết: Hiện đại hóa Luật Thi hành án dân sự 2025
Kết Luận
Có thể thấy, Luật Thi hành án dân sự 2025 không chỉ sửa đổi các quy định mang tính kỹ thuật mà còn thể hiện sự thay đổi về tư duy lập pháp theo hướng xã hội hóa hoạt động thi hành án, tăng cường quyền chủ động của các chủ thể tham gia và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Những cải cách này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án, rút ngắn thời gian xử lý các vụ việc và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.
Đối với doanh nghiệp và cá nhân, việc cập nhật kịp thời các quy định mới của Luật THADS 2025 sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng chiến lược xử lý tranh chấp, thu hồi công nợ và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả trong giai đoạn tới.
Phụ trách
 |
Luật sư Đoàn Thị Hồng Linh | Luật sư thành viên
Điện thoại: (84) 938 533 393 Email: linh.doan@cnccounsel.com |
 |
Trần Thị Thanh | Cộng sự
Điện thoại: (84) 981 317 539 Email: thanh.tran@cnccounsel.com |
Liên hệ
Mọi thông tin vui lòng liên hệ:
Công ty Luật TNHH CNC Việt Nam
| Địa chỉ | : | 2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh |
| Điện thoại | : | 028 6276 9900 |
| Hotline | : | 0916 545 618 |
| : | contact@cnccounsel.com | |
| Website | : | cnccounsel |
Sẽ rất vui khi bạn ghé thăm văn phòng của CNC bởi ở đó bạn sẽ được trao đổi với Luật sư phù hợp nhất với hoàn cảnh của bạn. Tất nhiên, nếu bạn không thể thu xếp để gặp trực tiếp, chỉ cần gửi email cho chúng tôi tại địa chỉ contact@cnccounsel.com hoặc gọi trực tiếp số máy (+84-28) 6276 9900.
Miễn trừ:
Bản tin này được chuẩn bị hoặc được sử dụng vì mục đích giới thiệu hoặc cập nhật cho khách hàng những thông tin về những vấn đề và/hoặc sự phát triển các quan điểm pháp lý tại Việt Nam. Các thông tin được trình bày tại bản tin này không tạo thành ý kiến tư vấn thuộc bất kỳ loại nào và có thể được thay đổi mà không cần phải thông báo trước.
