Ngày 26/06/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) tại Nghị định 57/2025/NĐ-CP và về điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ban hành.
Nghị định số 243/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà nói riêng và lĩnh vực năng lượng tái tạo nói chung.
CNC trân trọng giới thiệu 09 thay đổi nổi bật về chính sách DPPA và điện mặt trời mái nhà theo Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
Công nhận Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm là Bên tham gia DPPA
Tại Nghị định 57/2025/NĐ-CP, DPPA chỉ được áp dụng đối với Đơn vị phát điện năng lượng tái tạo (“Renewable Energy Generation Corporation” hay “RE GENCO”) và Khách hàng sử dụng điện lớn (“Khách Hàng Lớn”) đáp ứng đồng thời các điều kiện: (i) mua điện để phục vụ mục đích tiêu dùng; và (ii) có công suất và sản lượng điện tiêu thụ lớn theo quy định của Bộ Công Thương.[1]
Đối với Khách Hàng Lớn tham gia DPPA Tài chính (Virtual DPPA) trong khu công nghiệp và các khu vực tương tự, Khách Hàng Lớn này phải ủy quyền cho Đơn vị bán lẻ điện trong khu công nghiệp và các khu tương tự (“Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm”) mua điện từ Tổng công ty Điện lực thuộc EVN (“EVN PC”) hoặc Đơn vị thành viên của EVN PC, đồng thời ký kết Hợp đồng kỳ hạn (Forward Contract) với RE GENCO.[2]
Theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP, Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm đã được công nhận là một Bên tham gia DPPA. Theo đó, Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm có thể đóng vai trò là Bên mua điện trong DPPA được ký kết với RE GENCO, cũng như là Bên bán điện trong DPPA được ký kết với Khách Hàng Lớn.[3]
Thay đổi cách thức hoạt động DPPA
Với việc bổ sung Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm vào Bên tham gia DPPA, Nghị định 243/2026/NĐ-CP cũng thay đổi cách thức vận hành DPPA, thông qua việc cho phép Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm:[4]
- Trường hợp DPPA Vật lý: Mua điện từ RE GENCO; và/hoặc bán điện cho Khách Hàng Lớn nếu Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm đầu tư nguồn phát điện năng lượng tái tạo cho mục đích đó;
- Trường hợp DPPA Tài chính: Tự mình mua điện từ EVNPC (hoặc Đơn vị thành viên của EVNPC) và ký kết hợp đồng kỳ hạn với RE GENCO.
Tăng mức trần sản lượng điện dư mà RE GENCO được phép bán
Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 243/2026/NĐ-CP cho phép RE GENCO vận hành điện mặt trời mái nhà theo DPPA Vật lý được phép bán điện dư cho EVNPC (và Đơn vị thành viên).
Cả hai Nghị định đều quy định giá bán điện dư được xác định là giá điện trung bình trên thị trường trong năm trước liền kề, và được công bố bởi Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (“NSMO”), và không được vượt quá giá trần của khung giá điện mặt trời mặt đất do Bộ Công thương công bố.[5]
Tuy nhiên, hai Nghị định quy định khác nhau về mức trần sản lượng điện dư được phép bán. Theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP, sản lượng điện dư tối đa được phép bán lên lưới là 20% sản lượng thực phát, trong khi Nghị định 243/2026/NĐ-CP đã tăng mức trần này lên 50%.
Mức trần nói trên của Nghị định 243/2026/NĐ-CP áp dụng đối với RE GENCO và Đơn Vị Bán Lẻ Điện Khu Cụm đầu tư nguồn phát điện năng lượng tái tạo cho mục đích bán điện cho Khách Hàng Lớn.
Mở rộng phạm vi Khách Hàng Lớn đủ điều kiện tham gia DPPA Tài chính
Tại Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 243/2026/NĐ-CP, Khách Hàng Lớn đủ điều kiện tham gia DPPA Tài chính nếu sử dụng điện phục vụ sản xuất hoặc phục vụ cung cấp dịch vụ sạc điện cho phương tiện giao thông sử dụng điện.[6]
Tuy nhiên, Nghị định 243/2026/NĐ-CP còn cho phép Khách Hàng Lớn sử dụng điện phục vụ hoạt động của trung tâm dữ liệu tham gia DPPA Tài chính.[7]
Bãi bỏ thủ tục đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà do RE GENCO phát triển
Nghị định 57/2025/NĐ-CP bắt buộc RE GENCO tham gia DPPA tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến cấp giấy phép hoạt động điện lực.[8] Theo đó, RE GENCO phát triển điện mặt trời mái nhà phải hoàn thành thủ tục đăng ký phát triển điện mái nhà.[9]
Tuy nhiên, Nghị định 243/2026/NĐ-CP đã bãi bỏ thủ tục này.[10]
Cho phép Đơn vị sở hữu lưới điện riêng mua điện dư từ Bên phát triển điện mặt trời mái nhà
Nghị định 58/2025/NĐ-CP chỉ cho phép đơn vị phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tư tiêu bán điện dư cho EVN PC (và Đơn vị thành viên).[11]
Tuy nhiên, Nghị định 243/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi Bên mua điện dư thông qua việc cho phép đơn vị sở hữu lưới điện riêng mua điện dư từ Bên phát triển.[12]
Việc sửa đổi này được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho Bên phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu trong việc bán điện dư.
Tăng mức trần điện dư mà Bên phát triển điện mặt trởi mái nhà được phép bán
Tương tự RE GENCO theo DPPA Vật lý, Nghị định 243/2026/NĐ-CP cho phép Bên phát triển điện mái nhà bán điện dư với sản lượng không quá 50% sản lượng thực phát, được xác định theo cường độ bức xạ,[13] cao hơn mức trần 20% tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP.[14]
Thêm vào đó, Bên phát triển điện mái nhà còn được bán điện dư hơn 50% sản lượng thực phát cho đến ngày 31/12/2030 nếu (1) thỏa thuận được với Bên mua điện dư và (2) lưới điện tại khu vực đấu nối có đủ khả năng tiếp nhận sản lượng điện tăng thêm.[15]
Yêu cầu Bên phát triển điện mặt trời mái nhà lắp đặt Zero-Export
Nghị định 58/2025/NĐ-CP không đưa ra bất cứ quy định nào về Zero-Export (Thiết bị bật tắt phát ngược).
Theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP, Bên phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu được yêu cầu lắp đặt hệ thống Zero-Export đấu nối với lưới điện quốc gia trong trường hợp (1) hệ thống điện mái nhà đấu nối với lưới điện quốc gia ở mức trung áp trở lên (từ 01 kV đến 35 kV) và (2) các Bên phát triển này không được bán điện dư.
Hệ thống Zero-Export phải vận hành ở chế độ tắt vào thời gian bình thường và chuyển sang chế độ mở nếu có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.[16]
Tinh giản thủ tục thông báo/đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu
Tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP, Bên phát triển điện mặt trời mái nhà phải thông báo hoặc đăng ký với Sở Công thương để đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.
Tại Nghị định 243/2026/NĐ-CP, các thủ tục hành chính này đã được chuyển cho UBND xã hoặc UBND tỉnh, tùy thuộc vào loại hình Bên phát triển.[17]
Theo đó, Bên phát triển phải thông báo:[18]
- UBND xã: nếu phát triển điện mái nhà không nối lưới điện quốc gia với công suất ít nhất bằng 100 kW; hoặc điện mái nhà nối lưới điện quốc gia ở mức điện hạ áp;
- UBND tỉnh: nếu phát triển điện mái nhà ở mức điện trung áp trở lên và với công suất ít nhất bằng 01 kW.
Thêm vào đó, Bên phát triển điện mái nhà phải đăng ký phát triển điện mái nhà tự sản tự tiêu với UBND tỉnh trong trường hợp (1) phát triển hệ thống điện đấu nối ở mức điện trung áp trở lên, và (2) đăng ký bán điện dư.
Phụ trách
 |
Luật sư Thành viên I Trần Phạm Hoàng Tùng
Điện thoại: (84) 901 334 192 Email: tung.tran@cnccounsel.com |
 |
Cộng sự I Phạm Nguyễn Tấn Trung
Điện thoại: (84) 028 6276 9900 Email: trung.pham@cnccounsel.com |
Liên hệ
Mọi thông tin vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM
Địa chỉ: 2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 6276 9900
Hotline: 0916 545 618
Email: contact@cnccounsel.com
Website: cnccounsel
Sẽ rất vui khi bạn ghé thăm văn phòng của CNC bởi ở đó bạn sẽ được trao đổi với Luật sư phù hợp nhất với hoàn cảnh của bạn. Tất nhiên, nếu bạn không thể thu xếp để gặp trực tiếp, chỉ cần gửi email cho chúng tôi tại địa chỉ contact@cnccounsel.com hoặc gọi số máy (+84-28) 6276 9900.
Miễn trừ:
Bản tin này được chuẩn bị hoặc được sử dụng vì mục đích giới thiệu hoặc cập nhật cho khách hàng những thông tin về những vấn đề và/hoặc sự phát triển các quan điểm pháp lý tại Việt Nam. Các thông tin được trình bày tại bản tin này không tạo thành ý kiến tư vấn thuộc bất kỳ loại nào và có thể được thay đổi mà không cần phải thông báo trước.
———————————————————
[1] Điều 2 và 3.10 Nghị định 57/2025.
[2] Điều 2.2(c) Nghị định 57/2025.
[3] Điều 1.2 Nghị định 243/2026.
[4] Điều 1.4 Nghị định 243/2026.
[5] Điều 6.3 Nghị định 57/2025 và Điều 1.6(d) Nghị định 243/2026.
[6] Điều 2.2(b) Nghị định 57/2025.
[7] Điều 1.2(b) Nghị định 243/2026.
[8] Điều 5.1 Nghị định 57/2025.
[9] Điều 3.11 Nghị định 61/2025.
[10] Điều 1.8 Nghị định 243/2026.
[11] Điều 3.2 Nghị định 58/2025.
[12] Điều 2.1 Nghị định 243/2026.
[13] Điều 2.8 Nghị định 243/2026.
[14] Điều 14.2 Nghị định 58/2025.
[15] Điều 2.8 Nghị định 243/2026.
[16] Điều 2.4(b) Nghị định 243/2026.
[17] Điều 2.9 Nghị định 243/2026.
[18] Điều 2.10 Nghị định 243/2026.
