Ban quản lý dự án: Từ luật cũ đến luật mới

“Ban quản lý dự án” là một trong những tên gọi quen thuộc nhất trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Ở một doanh nghiệp, Ban quản lý dự án có thể là một đơn vị lớn với đầy đủ Giám đốc, các phòng chuyên môn và hàng trăm nhân sự. Ở doanh nghiệp khác, “PMU” chỉ là một bộ phận nằm trong cơ cấu của Chủ đầu tư. Có Ban có con dấu và tài khoản riêng; có Ban không. Có Ban trực tiếp xử lý phần lớn công việc dự án; cũng có Ban chủ yếu chuẩn bị hồ sơ để một cấp khác xem xét và quyết định.

Vì vậy, câu hỏi tưởng rất đơn giản:

Ban quản lý dự án là gì?

Thực ra không có một câu trả lời duy nhất.

Một trong những nguyên nhân là pháp luật xây dựng qua các thời kỳ đã thừa nhận nhiều cách tổ chức quản lý dự án khác nhau. Trong thực tiễn, các mô hình ấy lại thường cùng được gọi bằng một cái tên quen thuộc là “Ban quản lý dự án” hoặc “PMU”.

Để tránh nhầm lẫn, cách dễ hiểu nhất là đi đúng theo dòng thời gian:

Pháp luật cũ đã tổ chức Ban quản lý dự án như thế nào?
Thực tiễn đã phát sinh điểm gì dễ nhầm?
Luật Xây dựng 2025 đã sắp xếp lại hệ thống đó ra sao?

Đó cũng là mạch của bài viết này.

1. Theo Luật Xây dựng cũ, quản lý dự án được tổ chức theo bốn hình thức

Theo Điều 62 Luật Xây dựng 2014 sau khi được sửa đổi bởi Luật số 62/2020/QH14, căn cứ quy mô, tính chất, nguồn vốn và điều kiện thực hiện dự án, người quyết định đầu tư lựa chọn một trong bốn hình thức tổ chức quản lý dự án sau:

Hình thức theo Luật Xây dựng cũ	Cách hiểu ngắn gọn
Ban QLDA đầu tư xây dựng chuyên ngành/khu vực	Một Ban quản lý đồng thời hoặc liên tục nhiều dự án thuộc cùng chuyên ngành hoặc địa bàn
Ban QLDA đầu tư xây dựng một dự án	Một Ban được thành lập để quản lý một hoặc một số dự án cụ thể
Chủ đầu tư sử dụng bộ máy chuyên môn trực thuộc	Chủ đầu tư tự quản lý dự án bằng chính bộ máy của mình
Tổ chức tư vấn quản lý dự án	Chủ đầu tư thuê một tổ chức bên ngoài thực hiện công tác quản lý dự án

Đây là cấu trúc pháp luật áp dụng trước khi Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực.

Điểm đáng chú ý là ngay trong hệ thống cũ, pháp luật đã không xem việc quản lý dự án đồng nghĩa với việc bắt buộc phải thành lập một Ban quản lý dự án riêng.

Một dự án có thể được quản lý bởi một Ban. Nhưng Chủ đầu tư cũng có thể dùng chính bộ máy của mình.

2. Hai mô hình cũ nhìn rất giống nhau nhưng bản chất khác nhau

Nghị định 175/2024/NĐ-CP làm rõ hơn hai mô hình thường xuyên bị nhầm lẫn trong thực tế.

2.1. Ban QLDA một dự án

Điều 26 Nghị định 175 quy định Chủ đầu tư có thể thành lập Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng một dự án để quản lý một hoặc một số dự án thuộc thẩm quyền của mình. Ban này là một đầu mối tổ chức riêng trong cơ cấu của Chủ đầu tư và tự giải thể sau khi hoàn thành công việc quản lý dự án.

2.2. Chủ đầu tư sử dụng bộ máy chuyên môn trực thuộc

Ngay Điều 27 kế tiếp, Nghị định 175 lại quy định một cách tổ chức khác.

Chủ đầu tư có thể sử dụng bộ máy chuyên môn trực thuộc của chính mình để quản lý dự án. Trong trường hợp này, Chủ đầu tư phải ban hành quyết định để phân công cụ thể quyền hạn và trách nhiệm của những người tham gia quản lý dự án.

Điểm khác biệt rất cơ bản là:

ở mô hình thứ nhất, Chủ đầu tư thành lập một Ban quản lý dự án;

ở mô hình thứ hai, chính Chủ đầu tư quản lý dự án thông qua bộ máy nội bộ của mình.

Trong thực tế, cả hai đơn vị vẫn có thể được gọi là “Ban quản lý dự án”.

Và đây chính là nguồn gốc của nhiều nhầm lẫn.

3. Tên “Ban quản lý dự án” không tự quyết định Ban đó là gì

Trong doanh nghiệp, tên gọi một đơn vị thường được lựa chọn theo nhu cầu tổ chức.

Một bộ phận có thể được gọi là:

Ban Quản lý dự án;
PMU;
Ban Đầu tư xây dựng;
Ban Điều hành dự án;
Project Management Office;
Ban Quản lý công trình.

Nhưng pháp luật không chỉ nhìn vào tên.

Muốn xác định đúng một Ban quản lý dự án, phải nhìn vào cách nó được hình thành và vận hành.

Câu hỏi	Vì sao quan trọng?
Ai quyết định hình thức quản lý dự án?	Xác định mô hình ban đầu
Có quyết định thành lập một Ban riêng hay không?	Phân biệt Ban với bộ máy nội bộ
Chủ thể nào đang thực hiện quản lý dự án?	Ban hay chính Chủ đầu tư
Ban có chức năng, nhiệm vụ riêng không?	Xác định phạm vi hoạt động
Ai có quyền quyết định?	Xác định thẩm quyền
Ai có quyền ký?	Xác định quyền đại diện
Ban có con dấu, tài khoản riêng không?	Một dấu hiệu về cấu trúc tổ chức

Do đó:

Cùng tên “Ban quản lý dự án” không có nghĩa cùng một địa vị pháp lý.

Đây là nguyên tắc nên ghi nhớ trước khi đi sang Luật Xây dựng mới.

4. Từ thực tiễn cũ phát sinh một nhầm lẫn khá phổ biến

Khi mô hình Ban QLDA một dự án tồn tại song song với mô hình Chủ đầu tư sử dụng bộ máy chuyên môn trực thuộc, người làm thực tiễn rất dễ hình thành một cách hiểu đơn giản:

Ban quản lý dự án = một đơn vị riêng của Chủ đầu tư.

Từ đó xuất hiện các suy luận như:

Ban QLDA phải có con dấu;
Ban QLDA phải có tài khoản;
không có con dấu thì chỉ là bộ phận giúp việc;
có con dấu thì có quyền quyết định;
được gọi là PMU thì đương nhiên là Ban QLDA theo pháp luật xây dựng.

Những cách hiểu này đều có thể đúng trong một số trường hợp.

Nhưng không thể dùng như nguyên tắc chung.

Ngay pháp luật cũ đã cho thấy Chủ đầu tư hoàn toàn có thể tự quản lý dự án bằng bộ máy chuyên môn của mình mà không cần tạo thêm một Ban độc lập.

Điều này trở nên rõ hơn khi Luật Xây dựng 2025 ra đời.

5. Luật Xây dựng 2025 đã sắp xếp lại các hình thức quản lý dự án

Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được ban hành ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Khác với Điều 62 của Luật cũ, Điều 32 Luật Xây dựng 2025 không tiếp tục liệt kê bốn hình thức theo cùng một cấu trúc.

Thay vào đó, Luật mới chia thành hai nhánh lớn:

Nhánh 1: Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng

Đây là mô hình Ban QLDA đầu tư xây dựng được người quyết định đầu tư giao quản lý đồng thời hoặc liên tục các dự án thuộc cùng chuyên ngành hoặc cùng địa bàn.

Nhánh 2: Chủ đầu tư tổ chức quản lý dự án

Chủ đầu tư có thể:

thuê tư vấn quản lý dự án;
thành lập Ban QLDA trực thuộc; hoặc
tự thực hiện quản lý dự án.

Nghị định 217/2026/NĐ-CP tiếp tục cụ thể hóa các mô hình này tại Điều 45 đến Điều 48 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Đây là bước tái cấu trúc cách trình bày khá đáng chú ý.

6. Luật mới không xóa mô hình cũ, mà sắp xếp lại cho rõ hơn

Nếu đặt hai hệ thống cạnh nhau, có thể thấy khá rõ tính kế thừa:

Luật/Nghị định cũ	Luật/Nghị định mới	Nhìn ở cấp độ khái quát
Ban QLDA chuyên ngành/khu vực	Ban QLDA đầu tư xây dựng	Tiếp tục mô hình Ban quản lý nhiều dự án
Ban QLDA một dự án	Ban QLDA trực thuộc	Có nhiều nét kế thừa về tổ chức
Chủ đầu tư dùng bộ máy chuyên môn trực thuộc	Chủ đầu tư tự thực hiện QLDA	Tính kế thừa rất rõ
Tổ chức tư vấn QLDA	Thuê tư vấn QLDA	Tiếp tục duy trì

Điểm đáng chú ý nhất vì vậy không phải là Luật mới “phát minh” ra bốn mô hình hoàn toàn khác.

Điều đáng chú ý hơn là pháp luật mới phân nhóm lại.

Theo Luật mới:

một bên là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng;

một bên là cách mà Chủ đầu tư tự tổ chức việc quản lý dự án.

Sự thay đổi này sẽ được phân tích sâu hơn ở bài tiếp theo.

7. Ba cách Chủ đầu tư tổ chức quản lý dự án theo pháp luật mới

Khi Chủ đầu tư lựa chọn tự tổ chức công tác quản lý dự án, Nghị định 217 thiết kế ba phương thức.

7.1. Thuê tư vấn quản lý dự án

Chủ đầu tư lựa chọn tổ chức tư vấn để thực hiện một phần hoặc toàn bộ nội dung quản lý dự án theo hợp đồng.

Đây là mô hình dễ nhận diện vì đơn vị quản lý dự án nằm bên ngoài cơ cấu Chủ đầu tư.

7.2. Thành lập Ban QLDA trực thuộc

Điều 47 Nghị định 217 cho phép Chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án trực thuộc hoặc giao một Ban QLDA đầu tư xây dựng trực thuộc đã có để quản lý dự án.

Ở đây, Chủ đầu tư tạo ra hoặc sử dụng một Ban trong cơ cấu của mình.

7.3. Chủ đầu tư tự thực hiện quản lý dự án

Điều 48 đi theo một cách khác.

Chủ đầu tư sử dụng:

tư cách pháp nhân của chính mình; và
bộ máy chuyên môn trực thuộc

để tổ chức quản lý dự án; đồng thời phải phân công cụ thể quyền hạn và trách nhiệm của các thành viên tham gia quản lý dự án.

Đây là mô hình có tính kế thừa rất rõ từ Điều 27 Nghị định 175.

Và đây cũng là một trong những mô hình dễ bị hiểu nhầm nhất trong thực tế doanh nghiệp.

8. Hai PMU có thể làm công việc giống nhau nhưng không cùng mô hình

Giả sử hai doanh nghiệp đều có một đơn vị tên là PMU.

PMU A là một Ban QLDA trực thuộc được tổ chức theo Điều 47.

PMU B chỉ là một bộ phận chuyên môn mà Chủ đầu tư sử dụng để tự thực hiện quản lý dự án theo Điều 48.

Hàng ngày, cả hai đều có thể:

làm việc với nhà thầu;
kiểm tra tiến độ;
xem xét biện pháp thi công;
kiểm tra hồ sơ;
quản lý hợp đồng;
tổ chức nghiệm thu;
báo cáo Chủ đầu tư.

Nhìn từ công trường, hai PMU có thể rất giống nhau.

Nhưng về cách tổ chức, chúng không nhất thiết giống nhau.

Sự khác biệt đó có thể ảnh hưởng đến:

cách xác định chức năng;
cách giao việc;
cách phân công quyền quyết định;
danh nghĩa phát hành văn bản;
quyền ký;
con dấu;
tài khoản;
và trách nhiệm.

9. Vì sao con dấu không đủ để xác định một Ban quản lý dự án?

Một trong những cách nhận diện quen thuộc là hỏi:

Ban có con dấu không?

Đây là một dấu hiệu hữu ích.

Nhưng nó không phải câu trả lời cuối cùng.

Điều 48 Nghị định 217 quy định Chủ đầu tư tự quản lý dự án bằng tư cách pháp nhân của chính Chủ đầu tư và bộ máy chuyên môn trực thuộc.

Vì vậy, một bộ phận không có con dấu riêng không đồng nghĩa với việc bộ phận đó chỉ là một nhóm thư ký hoặc hỗ trợ hành chính.

Ngược lại, một Ban có con dấu riêng cũng không vì thế mà mặc nhiên có toàn bộ thẩm quyền của Chủ đầu tư.

Muốn biết quyền của Ban, vẫn phải quay lại:

Ban thuộc mô hình nào?

Quyền hạn của Ban được quy định ra sao?

Ai được quyền quyết định?

Ai được quyền ký?

Đây là vấn đề sẽ được phân tích riêng trong bài về giao việc, phân công và ủy quyền cho Ban quản lý dự án.

10. Sáu tài liệu nên đọc trước khi kết luận một Ban QLDA có quyền gì

Khi rà soát một Ban quản lý dự án cụ thể, có thể bắt đầu bằng sáu nhóm tài liệu:

Tài liệu	Cần tìm câu trả lời
Quyết định đầu tư/phê duyệt dự án	Hình thức quản lý dự án được xác định thế nào?
Quyết định thành lập Ban/đơn vị	Đây là Ban riêng hay bộ máy nội bộ?
Quy chế tổ chức và hoạt động	Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn là gì?
Quyết định phân công quản lý dự án	Ai làm và ai được quyết định?
Tài liệu về con dấu/tài khoản	Ban có cơ chế tổ chức riêng không?
Quy định thẩm quyền ký/ủy quyền	Ai được nhân danh Chủ đầu tư ký?

Không nên chỉ nhìn vào tên của Ban trên sơ đồ tổ chức.

11. Bốn câu hỏi giúp đọc đúng mọi Ban quản lý dự án

Sau khi xác định mô hình, có thể tiếp tục bằng bốn câu hỏi:

Ai làm?

Đơn vị hoặc cá nhân nào trực tiếp thực hiện công việc?

Ai quyết định?

Ai được chấp thuận, phê duyệt hoặc lựa chọn phương án?

Ai ký?

Văn bản được ban hành dưới danh nghĩa nào và người ký lấy quyền từ đâu?

Ai chịu trách nhiệm?

Trách nhiệm thuộc Chủ đầu tư, Ban hay cá nhân nào?

Có thể tóm tắt:

Một Quy chế về Ban quản lý dự án chỉ thực sự hữu ích nếu trả lời được cả bốn câu hỏi này.

12. Vì sao chủ đề này đặc biệt quan trọng trong các doanh nghiệp lớn?

Ở các tập đoàn, tổng công ty và nhiều doanh nghiệp có nguồn gốc hoặc vốn nhà nước, cơ cấu thường có nhiều tầng:

Trong cấu trúc này, câu hỏi không chỉ là:

“Ban QLDA có quyền gì?”

Mà còn là:

quyền của HĐQT/HĐTV, Tổng Giám đốc, các Ban chức năng, Ban quản lý dự án và Giám đốc quản lý dự án được phân định ra sao?

Nếu ranh giới này không rõ, doanh nghiệp dễ rơi vào một trong hai cực:

Ban QLDA phải trình gần như mọi việc lên trên, nên không thực sự quản lý dự án; hoặc
Ban QLDA xử lý những vấn đề vượt quá phạm vi quyền hạn đã được trao.

Đây là lý do cơ cấu Ban quản lý dự án không chỉ là một câu chuyện của Luật Xây dựng.

Nó còn là câu chuyện của quản trị doanh nghiệp.

13. Từ luật cũ đến luật mới: nên ghi nhớ điều gì?

Có thể tóm tắt toàn bộ quá trình bằng ba nhận xét.

Thứ nhất, pháp luật từ lâu đã thừa nhận nhiều cách tổ chức quản lý dự án

Không phải dự án nào cũng cần một Ban QLDA riêng.

Thứ hai, Luật Xây dựng 2025 không xóa bỏ logic cũ

Luật mới tiếp tục duy trì:

mô hình Ban;
mô hình Chủ đầu tư tự quản lý;
và mô hình thuê tư vấn.

Nhưng cách sắp xếp đã rõ hơn.

Thứ ba, tên gọi không đủ để xác định quyền hạn

Một đơn vị có tên “Ban quản lý dự án” chưa chắc đã thuộc cùng mô hình với một Ban khác cũng mang tên đó.

Muốn biết quyền hạn, phải đi từ cơ sở tổ chức.

14. Kết luận: trước khi hỏi Ban có quyền gì, hãy hỏi Ban này là Ban nào

Nếu chỉ nhìn tên, nhiều Ban quản lý dự án trông rất giống nhau.

Nhưng dưới góc độ pháp luật xây dựng, chúng có thể được tổ chức theo những cơ chế khác nhau.

Pháp luật cũ đã phân biệt:

Ban QLDA chuyên ngành/khu vực;
Ban QLDA một dự án;
Chủ đầu tư sử dụng bộ máy chuyên môn;
tư vấn quản lý dự án.

Luật Xây dựng 2025 tiếp tục các tư tưởng đó nhưng sắp xếp lại thành một cấu trúc mới, trong đó phân biệt rõ Ban QLDA đầu tư xây dựng với các phương thức mà Chủ đầu tư tổ chức quản lý dự án.

Vì vậy, trước khi hỏi:

Ban có được phê duyệt không?
Ban có cần con dấu không?
Giám đốc Ban có được ký không?
Ban có được nhận trách nhiệm này không?

nên hỏi trước:

Ban quản lý dự án này đang thuộc mô hình nào?

Trả lời đúng câu hỏi đó là bước đầu tiên để trả lời đúng tất cả những câu hỏi còn lại.

Nguồn tham khảo chính

Luật số 62/2020/QH14, sửa đổi Điều 62 Luật Xây dựng 2014 về hình thức tổ chức quản lý dự án.
Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, đặc biệt Điều 24–28 về hình thức và tổ chức quản lý dự án theo hệ thống cũ.
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, đặc biệt Điều 32 về hình thức tổ chức quản lý dự án; có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Nghị định số 217/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết quản lý hoạt động xây dựng; có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Phụ trách

Lê Thế Hùng I Luật sư Điều hành

Điện thoại: (84) 916 545 618

Email: hung.le@cnccounsel.com

Lâm Ngọc Thảo Ngân | Thực tập sinh pháp lý

Điện thoại: (84) 28 6276-9900

Liên hệ

Mọi thông tin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT TNHH CNC VIỆT NAM

Địa chỉ: 2A1 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 6276 9900 – 081 235 3839

Hotline: 0916 545 618

Email: contact@cnccounsel.com

Website: cnccounsel

Sẽ rất vui khi bạn ghé thăm văn phòng của CNC bởi ở đó bạn sẽ được trao đổi với Luật sư phù hợp nhất với hoàn cảnh của bạn. Tất nhiên, nếu bạn không thể thu xếp để gặp trực tiếp, chỉ cần gửi email cho chúng tôi tại địa chỉ contact@cnccounsel.com hoặc gọi số máy (+84-28) 6276 9900.

Bản quyền © CNC Counsel. Bảo lưu mọi quyền. Quyền sở hữu: Tài liệu này và nội dung thể hiện trong đó (Tài Liệu) là tài nguyên độc quyền thuộc sở hữu độc quyền của CNC Counsel. Việc sử dụng Tài Liệu này tự nó không tạo ra bất kỳ mối quan hệ hợp đồng hoặc bất kỳ mối quan hệ luật sư/khách hàng nào giữa CNC Counsel và bất kỳ bên nào. Miễn trừ trách nhiệm: Tất cả Tài Liệu chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và có thể không phản ánh những quy định pháp lý mới nhất. Tất cả các tóm tắt về luật, quy định và thông lệ đều có thể thay đổi. Tài Liệu này không được cung cấp dưới dạng tư vấn pháp lý hoặc chuyên môn cho bất kỳ vấn đề cụ thể nào. Tài Liệu không nhằm mục đích thay thế cho việc tham khảo (và tuân thủ) các điều khoản chi tiết của luật, quy tắc, quy định hoặc biểu mẫu hiện hành nào. Khách hàng được khuyến cáo phải tư vấn pháp lý trước khi quyết định thực hiện hoặc không thực hiện bất kỳ hành động nào dựa theo thông tin nêu trong Tài Liệu. CNC Counsel và các biên tập viên cùng các tác giả không đảm bảo tính chính xác của Tài Liệu và từ chối chịu bất kỳ trách nhiệm đối với bất kỳ bên nào liên quan đến hành động của họ dựa trên toàn bộ hoặc bất kỳ phần nào của Tài Liệu. Tài Liệu có thể chứa các liên kết đến các trang website bên ngoài và các trang website bên ngoài có thể dẫn liên kết đến Tài Liệu. CNC Counsel không chịu trách nhiệm về nội dung hoặc hoạt động của bất kỳ trang website bên ngoài nào như vậy và từ chối mọi trách nhiệm liên quan đến nội dung hoặc hoạt động của bất kỳ trang website bên ngoài nào. Lưu ý: kết quả đã đạt được trong quá khứ không đảm bảo cho một kết quả tương tự trong tương lai, mỗi vụ việc đều có tính chất khác nhau.